Tour tham quan nửa ngày vào buổi chiều của Di tích Ottoman ở Istanbul

Sự sụp đổ của Đế chế Ottoman là một quá trình phức tạp, với những nguyên nhân chính bao gồm tham nhũng trong hệ thống nội bộ, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc dẫn đến các phong trào độc lập ở nhiều khu vực, sự can thiệp và phân chia của các cường quốc phương Tây, cùng với thất bại của Đế chế trong Thế chiến thứ nhất. Sau Thế chiến thứ nhất, quân Đồng minh chiếm đóng phần lớn lãnh thổ của Đế chế. Cuối cùng, sau Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ, chế độ Sultan bị bãi bỏ vào năm 1922 và Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ được thành lập vào năm 1923, đánh dấu sự kết thúc của Đế chế.

Đế chế Ottoman đạt đỉnh cao vào thế kỷ 16 và 17, với lãnh thổ trải dài trên ba châu lục Âu, Á và Phi. Nó bao gồm chủ yếu cao nguyên Anatolia của Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, phần lớn bán đảo Balkan, vùng Levant và Mesopotamia ở Trung Đông, các khu vực Ai Cập và Maghreb ở Bắc Phi, cùng với các vùng ven biển phía bắc Biển Đen như Crimea. Đế chế kiểm soát nhiều tuyến đường thương mại quan trọng nối liền Đông và Tây.

Trong thời kỳ Đế chế Ottoman, không có một quốc danh 'Thổ Nhĩ Kỳ' thống nhất. Chính quyền Đế chế thường tự xưng là 'Cổng cao' (Sublime Porte) hoặc gọi tắt là 'Đế chế Ottoman'. Tuy nhiên, thế giới châu Âu thường gọi đế chế này là 'Đế chế Thổ Nhĩ Kỳ', phản ánh nguồn gốc Turk của dân tộc cai trị. Khái niệm quốc gia 'Thổ Nhĩ Kỳ' hiện đại chỉ dần hình thành với sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc và được chính thức thiết lập sau khi Đế chế tan rã.

Istanbul là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng trong thời kỳ Đế chế Ottoman. Tuy nhiên, sau khi thất bại trong Thế chiến thứ nhất, Istanbul bị liên quân nước ngoài chiếm đóng. Mustafa Kemal Atatürk, lãnh đạo phong trào dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ, đã dời thủ đô đến Ankara, nằm ở trung tâm Anatolia, để đảm bảo chủ quyền và an ninh cho quốc gia mới độc lập. Động thái này tượng trưng cho sự chuyển đổi của Thổ Nhĩ Kỳ từ một đế chế sang một nước cộng hòa, đồng thời xét đến vị trí phòng thủ tốt hơn của Ankara và khoảng cách xa khỏi ảnh hưởng của các thế lực bên ngoài.

Cung điện Topkapi là nơi các Sultan của Đế chế Ottoman đã sinh sống trong bốn thế kỷ. Du khách có thể tập trung tham quan 'Sảnh Hội đồng Đế chế' để cảm nhận về việc ra quyết định chính trị, 'Hậu cung' để tìm hiểu về cuộc sống hoàng gia, 'Kho bạc Đế chế' để chiêm ngưỡng các báu vật và thánh tích tôn giáo, cũng như 'Khu bếp của triều đình' để khám phá văn hóa ẩm thực của Đế chế. Các sân trong và quần thể kiến trúc của cung điện đều mang dấu ấn lịch sử huy hoàng và bộ mặt văn hóa đa dạng của Đế chế, là địa điểm tuyệt vời để tìm hiểu về lịch sử và văn hóa Ottoman.

Quần thể lăng mộ các Sultan Ottoman gần Hagia Sophia là nơi an nghỉ của nhiều Sultan quan trọng của Đế chế cùng gia đình họ. Những lăng mộ này là những ví dụ điển hình về nghệ thuật kiến trúc Ottoman, với trang trí nội thất lộng lẫy, thường có gạch Iznik và chữ thư pháp Ả Rập. Chúng không chỉ là nơi an nghỉ cuối cùng của các Sultan mà còn tượng trưng cho sự tiếp nối của triều đại Ottoman và trung tâm quyền lực của Đế chế, có giá trị quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử và nghệ thuật của Đế chế.

Các di tích của Đế chế Ottoman ở Istanbul, như Cung điện Topkapi và Hagia Sophia, là chìa khóa để hiểu về di sản phong phú của Đế chế. Cung điện Topkapi thể hiện hệ thống hành chính, chính trị và đời sống hoàng gia của Đế chế, trong khi Hagia Sophia chứng kiến sự chuyển đổi tôn giáo và văn hóa từ nhà thờ Byzantine sang nhà thờ Hồi giáo Ottoman rồi trở thành bảo tàng. Những địa danh này thể hiện rõ ràng ảnh hưởng sâu sắc của Đế chế trong kiến trúc, nghệ thuật, tôn giáo và quản trị, phản ánh sự pha trộn văn hóa đa dạng của Đế chế.

Istanbul bị Sultan Mehmed II của Đế chế Ottoman chinh phục vào năm 1453 và thay thế Bursa trở thành thủ đô mới. Vị trí chiến lược của nó cực kỳ quan trọng, nằm ở giao điểm của lục địa Âu-Á, kiểm soát eo biển Bosphorus, là con đường duy nhất nối liền Biển Đen và Địa Trung Hải. Điều này khiến Istanbul trở thành một trung tâm thương mại và pháo đài quân sự quan trọng trên bộ và trên biển, không chỉ củng cố sự cai trị của Đế chế Ottoman mà còn là điểm mấu chốt cho sự bành trướng ảnh hưởng của Đế chế về phía Đông và phía Tây.